Wist je dat je darm een grote rol speelt in je gezondheid en dat uit wetenschappelijk onderzoek steeds duidelijker wordt hoe groot en belangrijk de invloed van je darmstelsel is op het functioneren van je hersenen en de rest van je lichaam?

De relatie tussen je darmen en je hersenen

Afweercellen spelen een belangrijke rol spelen in de bescherming tegen micro-organismen (virussen en bacteriën) en helpen bij allergische reacties. Lymfocyten beschermen het lichaam tegen ziekte en zijn aanwezig in de darm, long en huid. Recent onderzoek aan de Universiteit van Virginia heeft laten zien dat de type-2 stamcel lymfocyt, behalve in de darm, ook aanwezig is in ons hersenvlies, dat rondom de hersenen zit. Deze cellen kunnen wel eens een belangrijke functie spelen in de communicatie tussen onze hersenen en darm. Als je hersenen reageren op wat er in je darm gebeurt, is het van groot belang om aandacht te hebben voor je eigen darmflora en dus je gezondheid. Wat heb jij nodig om je gezond te voelen? Ben jij je bewust van je eigen gedachten?

Herinner jij je buikgevoel toen je kon kiezen tussen twee banen? Herken jij het gevoel van vlinders in je buik als je een voordracht mag geven? Er is een bidirectionele relatie tussen je darm en je hersenen. Je hersenen sturen vlinders naar je buik en je buik stuurt opwinding naar je hersenen. Tijdens stressvolle situaties verandert het hele maagdarmstelsel: je ervaart stressvolle gedachten en emoties en je darm verteert heel snel en niet effectief. Onze emoties zijn een reflectie van onze darmfunctie en onze darmfunctie reageert op wat je denkt.
Het zenuwstelsel van de darm bestaat uit 100 miljoen zenuwen, die afkomstig zijn van een ecosysteem van triljoenen bacteriën en andere micro-organismen. Dit heet microbioom. Een lichaam bestaat uit meer bacteriën dan cellen.

30 jaar geleden ging ik studeren en omdat ik was uitgeloot voor geneeskunde heb ik een jaar biologie gestudeerd.  Ik leerde over het ontstaan van de wereld, mensen, planten en dieren: na de oerknal is via het dierenrijk uiteindelijk een mens ontstaan, met als doel voortplanting en meer evolutie. God bestaat niet omdat er geen wetenschappelijk bewijs voor is. Ik geloofde er niets van en stelde kritische vragen: “Waarom is een mens op aarde? Ben je als kind alleen op Aarde om je tijd uit te zitten en te wachten totdat je je kan voortplanten?“
Tijdens de studie geneeskunde die een jaar later begon, heeft de buik van een mens en de relatie met ons denken, emoties en gevoelens me sterk aangetrokken. Hoe ontstaat ziekte, waarom worden we ziek? Wat is de boodschap van ziekte? Ontstaat ziekte in je darm of in je denken en hoe kan het dat als mijn eigen gedachten en houding positief is, alles om me heen positief wordt? Waar komt mijn intuïtie vandaan? Inmiddels is het 30 jaar later en is bekend dat positieve gedachten je stemming en hersenfunctie verandert. Door de bacteriën in je darm te ondersteunen, kan je stressvolle situaties beter hanteren en omgaan met angst en depressieklachten. Onderzoek heeft ook laten zien dat hersenen, darm en microbioom direct met elkaar communiceren. Angst en stress verergeren de klachten bij mensen met functionele buikpijn. Hoe beter je darm functioneert, hoe sterker je intuïtie is. Wat je eet bepaalt hoe je microbioom functioneert en hoe je emoties zijn: je bent wat je verteert.

Het is bijzonder om in deze ‘schijnbaar maakbare’ tijd van orde en chaos, helderheid en verwarring, openheid en geheimen, gezondheid en ziekte, kinderarts voor maagdarmleverziekten te zijn. Dankbaarheid voel ik voor de wetenschappelijke ontwikkeling, die het mogelijk maakt om kinderen met klachten en problemen te behandelen en een nieuw evenwicht creëert. Om vanuit dit evenwicht te kijken naar de oorzaak die onder de klachten ligt. Het is overduidelijk dat lichamelijke klachten en symptomen ervoor zorgen dat een mens uit balans raakt en kwetsbaar is. Een behandeling met medicijnen alleen is niet altijd voldoende. Een kind is wijs en weet, vanbinnen. Dit heeft niets met leeftijd te maken en gaat over bewust zijn. Wat er zichtbaar en onzichtbaar wordt gecommuniceerd is voelbaar voor een kind, vanaf het moment dat een kind in de buik van de moeder zit. Een kind spiegelt wat er in de omgeving speelt en dit kan confronterend zijn. In deze tijd hebben veel kinderen onzichtbare voelsprieten en horen, zien en voelen wat er speelt. Denken of doen alsof een kind niet weet of niet doorheeft wat er is, is niet van deze tijd. Een kind vraagt om gezien en gehoord te worden en iedereen heeft liefde nodig.

Wanneer je praat over wat je moeilijk vindt en niets verborgen houdt, voelt een kind zich beschermd en veilig. Het gaat er nooit om wat er speelt, maar of dat wat er speelt gewoon openlijk wordt gecommuniceerd. Als volwassen mens mogen we voordoen dat we de wereld accepteren zoals die is en de dingen die gebeuren er laten zijn. Vanuit vertrouwen, dat er voor alles een reden is, een bedoeling, ook al begrijpen we die niet altijd. Wanneer je eigen ouders je hebben voorgedaan dat er niet werd gesproken over wat er was, is het niet eenvoudig om dit patroon te veranderen: hier is moed voor nodig. Iets veranderen betekent dat er iets onzichtbaar of onbewust is dat gezien wil worden. Door weerstand in jezelf te leren herkennen en accepteren wordt er steeds meer zichtbaar. Hoe meer je gaat zien, hoe meer er bespreekbaar is. Er zijn veel overeenkomsten tussen mensen en de natuur: wanneer een appelboom voldoende ruimte voor de wortels, zon en water krijgt, zijn er veel appels. Alles wat je aandacht geeft groeit.
Zeven manieren om je hersen-darm-relatie gezond te houden:

  1. Gebruik voeding als je beste medicijn: groente fruit, noten, peulvruchten. Darmgezondheid is de brug naar algehele gezondheid. Eet zo min mogelijk verpakt of kant en klaar. Wanneer je eet wat bij je past en energie geeft, zijn je gedachten meer positief en zal je dingen doen die bij je passen.
  2. Geef je buik goede bacteriën: miso soep, kefir, kimchi, kombucha en probiotica.
  3. Start je dag met lauwwarm water met citroen: het zet je verteringsvuur aan.
  4. Drink voor en na het eten geen koude dranken, je verteringsenzymen gaan dan slapen.
  5. Body en mind-technieken zoals mindfulness, yoga en meditatie helpen je om jouw gedachten en gewoontes te zien en accepteren zoals ze zijn. Leven is loslaten, dingen afleren die we onszelf hebben aangeleerd om onszelf, andere mensen of omstandigheden te controleren of veranderen. Meestal om iets te verkrijgen omdat we bang zijn om iets tekort te komen of verliezen. Wanneer je leert om te zijn en minder te doen, ontstaat vriendelijkheid, voor jezelf en anderen.
  6. Gebruik de kracht van stilte: een paar minuten zitten, je lichaam ontspannen en een tevreden gevoel ervaren bij wie je bent. Hoe meer je je bewust bent van wat je geluk brengt, hoe minder afhankelijk je je voelt van iets buiten je. Het is je geboorterecht om gelukkig te zijn.
  7. Lach, sport, maak muziek, ben creatief, dans, doe helemaal niets en slaap voldoende. Het goede voorbeeld geven aan je kind(eren) is het beste wat je voor je kind kan doen: laten zien dat je niet perfect ben en voordoen dat je het waard bent om goed voor jezelf te zorgen en bovenal te genieten van wat er is.

Kinderbuik&co, medisch specialistisch centrum, is het eerste ziekenhuis in Nederland voor kinderen, waar naast medisch specialistische zorg wordt onderzocht wat je nodig hebt om helemaal jezelf te zijn met een team van experts op gebied van voeding en bodymind-technieken. Een kind staat centraal in de behandeling en leert wat er nodig is om regie over je eigen leven te krijgen.

Dr. Judith M. Deckers-Kocken Kinderarts MDL en oprichter Kinderbuik&co,
Auteur van het boek: KINDERBUIK, lekker in je vel door aandacht, ademen en eten.