Dr. Judith Deckers-Kocken (1968) is kinderarts voor maagdarmleverziekten (MDL). Ze heeft ruim 20 jaar ervaring als MDL kinderarts in het begeleiden van kinderen die last hebben van de buik. Ze deed dit in diverse ziekenhuizen. In het Jeroen Bosch Ziekenhuis heeft ze een multidisciplinaire praktijk opgericht. In juni 2014 verscheen haar boek Kinderbuik bij uitgeverij Ankh-Hermes.

Met dit boek laat zij kinderen en hun ouders weten dat het voor iedereen mogelijk is om je goed en gelukkig te voelen, door gezonde voeding, voldoende beweging en bewuste aandacht. Een citaat:

‘Ongezonde voeding is eten waar je lichaam van in de war raakt, omdat het niet bij je past. Als je lichaam in de war is, kost dat energie. Het kan betekenen dat je moe wordt, slecht kan slapen, je chagrijnig of boos voelt, dat je niet lekker in je vel zit, dat je puisten krijgt, dik wordt, last hebt van  eczeem of dat je niet goed of te hard groeit. Sommige kinderen krijgen er buikpijn van, gaan spugen, poepen te vaak of te weinig of wat dan ook.’

Het boek is geschreven voor kinderen, maar is tegelijkertijd een aanrader voor volwassenen.

Ik spreek Judith bij haar thuis, waar we praten over lekker in je vel zitten, voeding, de gezondheidszorg en haar nieuw Medisch Centrum Kinderbuik&co.

Je hebt je boek Kinderbuik geschreven om chronische aandoeningen terug te dringen en erger te voorkomen, door kinderen en hun ouders bewust te maken van de rol van voeding voor de gezondheid. 

“Als arts ben ik bezorgd over het feit dat ik ieder jaar meer mensen zie met chronische aandoeningen: overgewicht, buikpijn, eetstoornissen, suikerziekte enzovoort. Niet alleen bij volwassenen, ook bij kinderen. Het hebben van een chronische aandoening betekent dat de huidige behandeling het probleem niet oplost. Dat vraagt dus om een andere manier van kijken en van leven. In mijn ogen  nodigt het je  uit om daar zelf de regie in te nemen. Ouders en kinderen wensen voor zichzelf vaak een rol in het huidige zorgsysteem, alleen is deze nog niet georganiseerd. En juist daarin wil ik verandering brengen.”

Hoe wil je dat doen?

“Mensen willen graag gezond eten, maar weten niet wat dat is. Ik luister naar ze en gebruik vervolgens mijn expertise en ervaring als arts om ze bij hun vraag te helpen. ‘Hoe eet je nu’, wil ik weten, ‘en waardoor heb jij het idee dat dat niet werkt?’ Men wil vaak alles: een goede carrière, geluk, succes, gezond zijn, een gezin. Op het moment dat je alles wilt, is de kans aanwezig dat het ergens gaat wringen. Vaak in geluk of gezondheid. Ik ga met ze terug naar de basis: je wilt gezond eten, maar haalt kant en klare voeding in een plastic bakje uit de supermarkt. Een half uur nadat je dat op hebt neem je een chocoladereep, omdat je je al weer hongerig voelt en zo gestresst bent. Denk je dan dat die voeding uit de supermarkt je geholpen heeft om lekker in je vel te zitten? Via een dergelijke bewustwording wil ik volwassenen en kinderen helpen om te ervaren wat voeding met je lichaam doet.”

In je boek zeg je: ‘Ik ben een dokter die vanuit geluk naar gezondheid kijkt’. Hoe moet ik dat zien? 

“De Westerse geneeskunde kijkt over het algemeen te veel naar gezondheid als een ‘afwezigheid van ziekte’. En mensen doen vervolgens hetzelfde: ‘Als ik maar niet ziek word’, denken velen, ‘want dan ben ik gezond’. Ze laten zichzelf preventief door de MRI-scan halen en als er niets gevonden wordt zijn ze gezond. Maar is dat zo? Het is maar een momentopname, toch? Het is veel interessanter om te kijken naar de angst die achter dergelijke gedachten schuil gaat. Waarom laat je je onderzoeken? Waar ben je bang voor? Ga eens in het leven staan vanuit de gedachte dat je vitaal bent en dat jou niets kan overkomen. Dan zit je veel lekkerder in je vel.”

Zelf pleit je voor meer integratie met Oosterse geneeskunde, waar vooral wordt gekeken vanuit de balans tussen lichaam, geest en ziel.

“De geest en het gevoel zijn moeilijk te onderzoeken. Een lichaam leent zich daar veel beter voor. Dus hebben we in het Westen allerlei testmethoden bedacht om te begrijpen waarom een lichaam werkt zoals het werkt. En daardoor kunnen we klachten met behulp van medicijnen of met een ingreep veranderen of beheersen. Maar hoe ervaren kinderen dat? Ondanks dat ze in lichamelijk opzicht geholpen worden, zitten ze emotioneel gezien niet lekker in hun vel. Waarom niet? Onder andere omdat ze zich te veel een patiënt voelen. Dat woord wordt sterk geassocieerd met: slachtoffer, niet oké, anders. En dat willen ze niet zijn, ze voelen zich daar eenzaam in. Dus ik streef naar veel meer aandacht voor hoe kinderen zich voelen, door een lichamelijke behandeling te combineren met voedingsadvies, coaching, eventueel yoga of massage.”

Niet alleen voeding, maar ook emoties en gedachten komen bij kinderen binnen. Heeft dit ook effect op het lichaam?

“Een emotie duurt maar vijftien seconden, dan is ‘ie voorbij. Niets anders dan een wolk in de lucht, die weer overwaait. Maar wat wij geneigd zijn te doen is de emotie vasthouden, en er gedachten aan koppelen over het verleden en de toekomst. Een nieuwe emotie raakt al snel weer aan de pijn van een eerdere emotie, die we nog aan het vasthouden zijn. Vervolgens vechten we tegen die pijn, want die willen we niet voelen. Houden we te lang emoties vast, dan kunnen we lichamelijke klachten krijgen. Mensen die erg lang boos zijn, zonder zich hiervan bewust te zijn, kunnen last krijgen van hun lever. Mensen die lang verdrietig zijn en hier niets mee doen, kunnen last van hun longen krijgen. Dat is de Oosterse kijk op gezondheid. Houd je daar rekening mee in een behandeling, dan kunnen er echt dingen positief veranderen. Dus het uiten van die boosheid ontlast de lever, en het uiten van dat verdriet ontlast de longen. Kinderen staan erg open voor een dergelijke benadering.”

Je benadrukt het belang van aandacht als een kind eet en hoe hij zich voelt tijdens en na het eten. Veel kinderen zullen zeggen dat ze zich erg goed voelen door het eten van bijvoorbeeld snacks en chocolade. Is het dan oké om dit te eten?

“Als jij je fantastisch voelt bij het eten van pizza of chocolade, dan vind ik dat prima. Maar als je bij mij komt omdat je bijvoorbeeld te dik bent en daar vanaf wilt, dan stel ik dit voedingspatroon wel aan de orde. Ik zal kinderen nooit vertellen hoe het moet. Je kunt iemand niet van bovenaf iets opleggen, dat werkt niet. Maar heb je hoofdpijn omdat je bloeddruk aan de hoge kant is, of stoor je je eraan dat anderen je te dik vinden, dan gaan we wel in gesprek over hoe vaak je bij McDonald’s eet en wat dergelijke voeding met je doet.”

Als ik om me heen kijk zie ik veel kinderen die vrijwel de hele dag snelle suikers en koolhydraten eten, zonder daar schijnbaar last van te hebben. Toch moet dit effect op hun gezondheid hebben. Zijn er klachten die nog te weinig gerelateerd worden hieraan? 

“Er zijn steeds meer kinderen met chronische aandoeningen, zoals buikpijn, hoofdpijn, overgewicht, vermoeidheid, slaapproblemen. Dat is niet alleen de schuld van wat we eten, maar van ongezonde voeding raken we wel erg uit balans. Op iedere middelbare school staat een automaat met daarin bijvoorbeeld gevulde koeken. Producten zijn lang houdbaar, daar wordt van alles aan toegevoegd. We eten veel meer zout dan we nodig hebben. En wat voor invloed hebben bestrijdingsmiddelen? Door gezonde voeding zit je lekkerder in je vel. In de gezondheidszorg moeten we de verantwoordelijkheid nemen om kinderen en ouders daarover voorlichting te geven.”

Wat gebeurt er als je voeding neemt met veel snelle suikers erin? 

“Snelle suikers hebben een ‘stuiterbal effect’. Ze geven je  even een hoge piek, waardoor je je goed en actief voelt. Maar dan kom je in een dip. Zowel lichaam als geest reageren daarop: je wordt eager, je raakt geprikkeld, je hebt iets nodig. Veel kinderen herkennen dat. ‘Ik ben heel onrustig, ik moet rondjes rennen’, zeggen ze dan. Besluit je om niet nog meer suikers te nemen maar bijvoorbeeld dadels of vers fruit, dan verdwijnen die pieken en dalen en voel je je veel evenwichtiger.”

‘Als je helemaal jezelf bent, ben je gelukkig’, schrijf je in je boek. Is het voor sommige of misschien wel veel kinderen niet enorm moeilijk om zichzelf te zijn in de huidige maatschappij? 

“Maar misschien ligt daar juist wel de kracht van het individu. Juist in deze tijd mag je jezelf zijn. Je kunt voor jezelf de lat heel erg hoog leggen, maar je kunt ook besluiten om te ontspannen en te genieten. Om datgene te doen waar je blij van wordt. Neem bijvoorbeeld kinderen die goed zijn in sport. Ze stoppen er veel tijd en energie in. Vijf dagen in de week zijn ze ermee bezig, omdat ze er zo goed in zijn. Vervolgens merken ze dat ze moe worden en buikpijn krijgen. Ze komen dan bij mij, omdat ze willen weten of er een lichamelijke oorzaak is. Als ik met ze bespreek waar ze allemaal blij van worden, dan is dat meer dan alleen die ene sport. Waarom dan toch alleen daarmee bezig zijn? Vaak is er een achterliggende oorzaak, zoals geen ‘nee’ durven zeggen, of geen keuzes kunnen maken. Er zijn zoveel mogelijkheden, zoveel dingen om te beleven. Dan is het heel begrijpelijk dat je als kind overal aan mee wilt doen en niets wilt missen.”

In Kinderbuik&co, medisch specialistisch centrum, geeft Judith de integrale aanpak die ze voorstaat  vorm. Kinderen van 0 tot 18 jaar met maag-, darm- of leverklachten kunnen hier terecht, dus bij (chronische) symptomen als buikpijn, vermoeidheid, allergieën, verstopping, coeliakie enzovoort. Kwaliteit van leven is het uitgangspunt. Het kind wordt niet gezien als patiënt, maar krijgt, samen met de ouders, een actieve rol bij de diagnostiek en de behandeling. Niet één arts bepaalt, maar een team van specialisten denkt mee met het kind: kinderarts, psycholoog, diëtist, yogaleraar, kindercoach, mindfulnesstrainer. Zo ontstaat, wat Judith betreft, ‘de beste zorg, bij elkaar’.

Medisch Centrum Kinderbuik&co bevindt zich in het groen in Bilthoven. “We gebruiken de natuur als helende plek. En niet alleen voor mensen die er op bezoek komen, ook voor degenen die er werken. Als je de plek nadert, voel je jezelf al ontspannen.”

Waarom is het nodig dat een dergelijk Centrum er is voor kinderen?

“Omdat er om gevraagd wordt. Door kinderen en ouders. De meeste ziekenhuizen dragen niet echt bij aan de kwaliteit van leven. Het zijn gebouwen waarin erge dingen gebeuren. Kinderen vertellen mij hoe naar ze het vinden om er ‘patiënt van kamer zoveel’ genoemd te worden. In Kinderbuik&co streven we naar gelijkwaardigheid, we willen dat kinderen zich gehoord voelen. We nemen dus de tijd om naar kinderen te luisteren.”

Wat kunnen kinderen verwachten als ze bij Kinderbuik&co komen?

“Je komt eerst bij de kinderarts, om je klachten door te spreken. Daarna wordt er eventueel onderzoek gedaan, om te kijken of je klachten een lichamelijke oorzaak hebben. Er komt hoe dan ook iets uit. Functionele klachten, dus zonder lichamelijke oorzaak, zijn ook klachten die we serieus nemen. Zodra is vastgesteld wat er speelt, wordt er naar een passende behandeling gezocht vanuit verschillende disciplines. Je krijgt voedingsbegeleiding aangeboden, je kunt naar een coach of psychodynamisch therapeute, je kunt yoga gaan doen als je daarvoor open staat, er is een mogelijkheid om massage te krijgen. Wij als team bespreken aan het eind van de dag gezamenlijk alle kinderen. We maken vanuit onze expertise een plan hoe jij weer in evenwicht kunt komen. Dat wordt aan je voorgelegd. Jij bepaalt zelf, samen met je ouders, wat bij jou past en wat voor jou goed voelt om te doen.”

Dat is een heel andere benadering dan in de reguliere zorg.

“Ja, dat klopt. Daar ga je naar een dokter en die ziet je tien minuten. Hij kijkt puur en alleen naar het lichamelijke gedeelte. Vindt hij iets dan krijg je een recept mee, voor pillen. Vindt hij niets dan ga je naar een andere specialist, zoals een diëtist of een psychodynamisch therapeute. Of weer terug naar de huisarts. Vaak zie je dat mensen gaan zoeken naar andere vormen van behandeling, zoals in het alternatieve circuit. Op zich is daar niets mis mee. Maar verschillende vormen van zorg kunnen elkaar dan dwars gaan zitten, langs elkaar heen praten of je ieder een andere kant op sturen. Als je  de reguliere diagnostiek en behandeling combineert met een integrale begeleiding zoals yoga, ademhaling en voeding, dan maak je gebruik van de kracht van de verbinding. En is er één beleid. Oftewel één plan. “