Er zijn veel situaties waarbij verlies, angst voor verlies en weerstand tegen verdriet het thema is. Inmiddels weet ik dat verlies niet mogelijk is en dat je alleen jezelf in de steek kan laten of afwijzen en dat het ervaren van verlies nooit te maken heeft met een ander mens of met een omstandigheid. Het heeft jaren geduurd voordat ik dit inzicht kreeg.

Binnen in mezelf is onbeperkte liefde en geluk aanwezig, zonder tijd en vorm. Door dit te herkennen, kon ik angst loslaten en is vertrouwen ontstaan, in mezelf en in het leven.

In mijn rol als kinderarts en tijdens de opleiding, zijn er veel situaties geweest waarin kinderen werden geboren, kinderen levensbedreigend ziek waren en kinderen zijn overleden. Er zijn veel mensen die een of meerdere malen een kind hebben verloren tijdens de zwangerschap of rondom de geboorte. Er zijn ontzettend veel mensen, die problemen tussen de conceptie en geboorte hebben ervaren en vervolgens angst voor verlies van hun (nog niet geboren) kind.

Veel mensen zijn bang voor de dood.  Als arts ben je opgeleid om dood te voorkomen, te behandelen en/of te bestrijden en wanneer dood er is, kan dit worden gezien of ervaren als een niet gelukte behandeling.  Accepteren van de dood, aanvaarden van hoe het is, is nogal een thema in onze schijnbaar maakbare samenleving. Naast angst voor spreken in het openbaar, is angst voor de dood de grootste angst die er is en er wordt in onze samenleving weinig gesproken over angst voor dood.  In de tijd dat ik werd opgeleid tot arts was er geen aandacht voor omgaan met (angst voor) dood. Het bijzondere aan doodgaan is dat zowel volwassenen als kinderen die weten dat ze doodgaan, vaak helemaal niet (meer) bang zijn en het leven vieren en omarmen zolang ze leven.

Vandaag de dag is angst voor doodgaan en (nog) niet geaccepteerde of verwerkte dood een terugkerend thema in gesprekken met mensen bij Kinderbuik&co. Ouders die in de zwangerschap een kind zijn verloren, of een tweeling waarvan één kind geboren is en één kind is overleden, kinderen die een broertje of zusje zijn verloren, kinderen die bang zijn voor de dood en last hebben van deze angst en hierom niet werkelijk kunnen genieten van het leven. Bovendien wordt er veel gevochten tegen gevoelens van verdriet die horen bij verlies en worden emoties onderdrukt of ingehouden. Ieder mens heeft de neiging om pijnlijke ervaringen te verdringen en door te gaan met dagelijkse dingen, om het verdriet niet volledig te hoeven voelen.

Zoveel ervaringen, verhalen, verdriet en verlies, waar soms jaren later ruimte voor ontstaat om over te spreken en te helen.
Tijdens mijn opleiding tot kinderarts ben ik zes keer een kind verloren tijdens de zwangerschap. Verdriet en angst voor verlies heb ik bij herhaling ervaren. Het heeft lang geduurd voordat ik het verdriet er helemaal kon laten zijn en door het proces van rouwen en helen ben gaan. Weerstand in de vorm van  “druk met de opleiding tot kinderarts”, die ik niet wilde onderbreken: kiezen op elkaar en doorgaan was mijn strategie van ontkennen. Ik voelde schaamte naar de mensen om me heen, voor het uitzetten van mijn eigen gevoel, voelde me ongemakkelijk als arts en patiënt tegelijkertijd.  Bovendien werd er door de behandelende artsen nauwelijks aandacht gegeven aan het verlies van de kinderen. Er was met name aandacht voor onderzoek naar de oorzaak van zoveel miskramen.
Er zijn maar weinig mensen uit die tijd die weten hoeveel pijn, verdriet en angst ik heb ervaren. Jaren later is er ruimte gekomen voor het verdriet: omdat het niet meer ging heb ik de pijn toegelaten en tranen gehuild tot ze niet meer kwamen. Mezelf openen voor rouwen heeft ruimte gegeven. De 5 fases van rouwen ken ik inmiddels goed: Ontkennen, boosheid, onderhandelen, verdriet en aanvaarden. Door te leren luisteren naar pijn in mezelf is er ruimte gekomen. Op de plek waar verdriet zat lijkt mijn hart groter geworden en kan ik zoveel liefde ervaren en delen. Dit is een bijzondere ervaring. Het is moeilijk te begrijpen voor het denkende stuk, het intellect, dat we in essentie liefde zijn en een lichaam hebben. Liefde gaat nooit verloren, en ook al kan je het niet zien, je kunt voelen, diep van binnen, in jezelf.  Door het verdriet kon ik groeien, liefde toestaan en leren verbinden.

Hoe heb ik inzicht gekregen dat verlies niet mogelijk is en dat mijn weerstand  ging over angst voor verlies, die, door gezien te worden, kon worden losgelaten? Het weggestopte verdriet is als het ware overstroomt, ik kon me niet meer ‘groot houden’: de pijn en het verdriet heb ik erkent als onderdeel van mezelf, als onderdeel van mijn leven, waardoor het gevoel van verlies is verdwenen. Binnen in mezelf is onbeperkte liefde en geluk aanwezig, zonder tijd en vorm. Door dit te herkennen, kon ik angst loslaten en is vertrouwen ontstaan, in mezelf en in het leven. Het vechten tegen mijn eigen gevoel is veranderd in een door niets en niemand te stoppen positieve levenshouding en doorzettingsvermogen en geniet ik van wat er wel is. Bovendien geeft het stoppen van “waarom vragen” rust. Kwetsbaarheid heeft me krachtig gemaakt en ik leef nu vanuit mijn hart.

Kinderen zijn mijn bron van inspiratie. Het is mijn intentie om een bijdrage te leveren aan een geweldloze, gezonde, liefdevolle en gelukkige samenleving met ruimte  voor gevoel en denken, vanuit begrip en mededogen.

Kinderbuik&co is het eerste gezondheidshuis in Nederland voor kinderen, waar een kind kan zijn wie die werkelijk is, persoonlijk en gelijkwaardig wordt benaderd, waar gezond zijn en gezond voelen centraal staat en kinderen en ouders leren hoe klachten een onderdeel van het leven kunnen worden in plaats van het leven bepalen. Wat kan je doen om je gezond te voelen? Een combinatie van reguliere gezondheidszorg met aandacht voor voeding als je beste medicijn, verminderen van stress, yoga, meditatie, positief denken, creativiteit en weer de regie krijgen over je eigen leven.

Dr. Judith M. Deckers-Kocken
Kinderarts voor maag-, darm- en leverziekten
Initiatiefnemer en oprichter van Kinderbuik&co
Moeder van 3 tieners.